Zamki Szkocji – Zamek Duffus

Położony niedaleko miasta Elgin w regionie Moray,Duffus Castle jest jednym z najciekawszych średniowiecznych zamków w północnej Szkocji. Choć dziś pozostaje malowniczą ruiną,jego historia sięga niemal dziewięciu stuleci i opowiada o początkach normańskich wpływów w północnej części kraju.

Charakterystyczny kopiec ziemny oraz pochylone mury sprawiają,że Duffus Castle wyróżnia się spośród wielu szkockich zamków. Jest również jednym z najlepiej zachowanych przykładów zamku typu motte-and-bailey w całej Szkocji.

Początki zamku

Historia Duffus Castle rozpoczyna się około 1140 roku,za panowania króla Dawida I.

Po stłumieniu buntu mieszkańców Moray król postanowił umocnić swoją władzę w regionie. W tym celu sprowadził na północ flamandzkiego możnowładcę o imieniu Freskin i nadał mu rozległe ziemie w okolicy Duffus.

To właśnie Freskin zbudował pierwszy zamek – drewnianą warownię typu motte-and-bailey. Składała się ona z umocnionego drewnianego budynku stojącego na sztucznie usypanym kopcu ziemnym oraz otoczonego wałami i fosą dziedzińca gospodarczego.

W XII wieku była to jedna z najnowocześniejszych form fortyfikacji stosowanych w Szkocji.

Ród de Moravia

Synowie i potomkowie Freskina przyjęli nazwisko de Moravia,czyli „z Moray”.

Z czasem stali się jedną z najpotężniejszych rodzin północnej Szkocji. To właśnie od nich wywodzą się późniejsi hrabiowie Sutherland oraz słynny Clan Murray.

Duffus Castle przez wiele pokoleń pozostawał główną siedzibą tej wpływowej rodziny.

Budowa kamiennego zamku

Pod koniec XIII wieku drewniane fortyfikacje zaczęły ustępować miejsca bardziej trwałym konstrukcjom kamiennym.

Około 1270 roku zamek przeszedł w ręce sir Reginalda Cheyne'a poprzez małżeństwo z dziedziczką rodu de Moravia. To prawdopodobnie on rozpoczął budowę dużego kamiennego zamku na szczycie kopca.

Powstał potężny kamienny donżon oraz mur obronny otaczający dziedziniec.

W 1305 roku król Anglii Edward I przekazał Reginaldowi Cheyne'owi dwieście dębów z królewskich lasów,prawdopodobnie przeznaczonych na budowę stropów,dachów i innych elementów nowej twierdzy.

To właśnie pozostałości tej kamiennej budowli oglądamy dzisiaj.

Problem z ciężarem kamienia

Jedną z najbardziej niezwykłych cech Duffus Castle jest jego charakterystyczna pochylona ściana.

Pierwotny kopiec został zaprojektowany dla lekkich drewnianych konstrukcji. Kiedy na jego szczycie wzniesiono ciężki kamienny donżon,podłoże zaczęło stopniowo osiadać.

Przez kolejne stulecia ogromny ciężar murów powodował ich przesuwanie i pękanie. W rezultacie część budowli zaczęła zsuwać się po zboczu kopca.

To właśnie ten proces sprawił,że Duffus Castle stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych zamków w Szkocji.

Ród Sutherlandów

W połowie XIV wieku zamek przeszedł w ręce rodziny Sutherlandów poprzez małżeństwo.

Sutherlandowie z Duffus pozostali właścicielami zamku przez wiele pokoleń. Wraz z postępującym osuwaniem się głównej wieży coraz częściej korzystali z nowych budynków mieszkalnych powstających na dziedzińcu.

W XV wieku powstały dodatkowe zabudowania mieszkalne,oferujące większy komfort niż stary donżon.

Pomimo problemów konstrukcyjnych zamek nadal pozostawał ważną rezydencją szlachecką.

Upadek i opuszczenie zamku

W XVII wieku średniowieczne zamki przestawały odpowiadać wymaganiom arystokracji.

Szlachta coraz częściej budowała nowoczesne rezydencje,oferujące wygodniejsze warunki życia. Podobnie było w przypadku właścicieli Duffus Castle.

Po śmierci drugiego Lorda Duffus w 1705 roku zamek został opuszczony.

Pozbawione opieki budynki zaczęły stopniowo niszczeć,a natura odzyskiwała kolejne fragmenty dawnej twierdzy.

Architektura

Duffus Castle jest jednym z najlepszych przykładów średniowiecznego zamku typu motte-and-bailey w Szkocji.

Najbardziej charakterystycznym elementem pozostaje ogromny kopiec ziemny,wznoszący się ponad równiną Moray. Na jego szczycie znajdują się pozostałości kamiennego donżonu.

Poniżej rozciąga się dziedziniec otoczony murami obronnymi,na którym znajdowały się budynki mieszkalne,gospodarcze oraz warsztaty.

Całość otaczała fosa i system umocnień,które skutecznie chroniły mieszkańców zamku.

Duffus Castle dzisiaj

Obecnie zamek znajduje się pod opieką Historic Environment Scotland i jest udostępniony zwiedzającym przez cały rok.

Zwiedzający mogą spacerować po ruinach,wejść na kopiec oraz podziwiać rozległe widoki na równinę Moray.

Mimo że zachowały się jedynie fragmenty dawnych budowli,Duffus Castle nadal robi ogromne wrażenie swoją skalą i wyjątkową historią.

Jest to jedno z tych miejsc,które pozwalają wyobrazić sobie,jak wyglądały pierwsze normańskie warownie w średniowiecznej Szkocji.

Podsumowanie

Duffus Castle to nie tylko malownicza ruina,ale także świadek niemal sześciuset lat szkockiej historii.

Od drewnianej warowni Freskina,wzniesionej po buncie w Moray,poprzez potężną kamienną twierdzę rodu Cheyne i późniejszych Sutherlandów,aż po opuszczenie zamku w 1705 roku – miejsce to odegrało ważną rolę w historii północnej Szkocji.

Dzięki swoim niezwykłym ziemnym fortyfikacjom,pochylonym murom i bogatej historii,Duffus Castle pozostaje jednym z najbardziej fascynujących zamków regionu Moray.