> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://www.dgrom.pl/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Zamki Szkocji - Craigmillar
- URL: https://www.dgrom.pl/zamki-szkocji-zamek-craigmillar/
- Published: 2020-01-29T16:35:00.000Z
- Updated: 2026-03-23T17:26:10.000Z
- Description: Zamek Craigmillar Cast to zrujnowany średniowieczny zamek w Edynburgu w Szkocji. Znajduje się około 5 km od centrum miasta
- Author: DG
- Tags: Zamki Szkocji

**Zamek Craigmillar w Edynburgu: Średniowieczna Perła, Maria Stuart i Filmowe Tajemnice Ardsmuir**

Jeśli planujesz podróż do Szkocji, Twoja lista „must-see” prawdopodobnie zaczyna się od Zamku w Edynburgu. Jednak zaledwie kilka kilometrów od zatłoczonego centrum stolicy kryje się miejsce, które wielu uważa za znacznie bardziej autentyczne, mroczne i fascynujące. **Zamek Craigmillar (Craigmillar Castle)**, znany jako „drugi zamek Edynburga”, to labirynt średniowiecznych korytarzy, świadek królewskich spisków i jedna z najlepiej zachowanych twierdz w całej Wielkiej Brytanii.

W tym artykule odkryjemy historię rodu Prestonów, kulisy krwawego „Paktu z Craigmillar” oraz sprawdzimy, dlaczego fani serialu Outlander i filmu Król wyjęty spod prawa tak chętnie tu wracają.

**Historia Zamku Craigmillar: Od Prestonów do Gilmourów**

Dzieje Craigmillar sięgają końca XIV wieku. To właśnie wtedy **rodzina Prestonów**, lokalni baronowie i wpływowi obywatele Edynburga, rozpoczęli budowę monumentalnej wieży mieszkalnej (ang. tower house). Pierwsza oficjalna wzmianka o zamku pochodzi z 1425 roku, ale fundamenty pod tę potężną budowlę położono znacznie wcześniej, na ziemiach nadanych przez króla Roberta II.

**Rozbudowa i potęga obronna**

Przez kolejne dwa stulecia zamek nieustannie ewoluował. W XV wieku otoczono go charakterystycznym murami kurtynowymi z otworami strzelniczymi w kształcie odwróconych dziurek od klucza – co w tamtym czasie było szczytem techniki obronnej. Prestonowie dbali nie tylko o bezpieczeństwo, ale i o prestiż, o czym świadczą ozdobne herby i rozbudowane skrzydła mieszkalne.

W 1660 roku zamek zakupił sir John Gilmour, ówczesny prezes Sądu Sesyjnego. To on nadał wnętrzom bardziej nowoczesny, rezydencjonalny charakter. Jednak już w XVIII wieku rodzina Gilmourów przeniosła się do nowocześniejszego Inch House, a Craigmillar zaczął popadać w malowniczą ruinę, stając się celem romantycznych wycieczek i natchnieniem dla artystów.

**Maria Stuart i Mroczny „Pakt z Craigmillar”**

Najsłynniejszą postacią związaną z zamkiem jest bez wątpienia **Maria I Stuart, królowa Szkotów**. W listopadzie 1566 roku Maria przybyła do Craigmillar, aby dojść do siebie po ciężkim połogu i otrząsnąć się po traumatycznym wydarzeniu – morderstwie jej sekretarza, Davida Rizzio.

To właśnie w tych murach rozegrał się jeden z najbardziej dramatycznych epizodów w historii Szkocji. Grupa wpływowych szlachciców zawiązała tzw. **Pakt z Craigmillar (Craigmillar Bond)**. Celem spisku było pozbycie się męża królowej, lorda Darnleya, którego zachowanie zagrażało stabilności państwa. Choć do dziś historycy spierają się, czy Maria wiedziała o szczegółach planu, faktem jest, że niedługo po opuszczeniu zamku, dom, w którym przebywał Darnley, został wysadzony w powietrze, a on sam znaleziony martwy.

**Architektura: Labirynt, który zachwyca**

Zamek Craigmillar to gratka dla miłośników architektury obronnej. W przeciwieństwie do wielu innych szkockich ruin, tutaj możemy niemal w pełni poczuć przestrzeń dawnych komnat.

1\. **Tower House (Wieża Mieszkalna):** Serce zamku o wysokości 17 metrów i murach grubych na 3 metry. To tu znajdowała się Wielka Sala (Great Hall), gdzie tętniło życie dworskie.

2\. **Mury Kurtynowe:** Wyjątkowy system obronny z licznymi wieżyczkami narożnymi. Spacerując po nich, można podziwiać panoramę Edynburga z Górą Artura (Arthur’s Seat) na pierwszym planie.

3\. **Lochy i Piekarnia:** Miejsce dla osób o mocnych nerwach. Podczas prac konserwatorskich w XIX wieku w jednej ze ścian lochu obok piekarni odnaleziono zamurowany szkielet. Legenda o nieszczęśniku, który straszy w zamku, do dziś przyciąga łowców duchów.

4\. **Ogrody i Stary Jawor:** Choć ogrody w stylu renesansowym dawno zniknęły, wciąż można zobaczyć ślady dawnych założeń parkowych i wiekowe drzewa, które pamiętają czasy świetności rodu Gilmourów.

**Zamek Craigmillar na ekranie: Outlander i Outlaw King**

W ostatnich latach popularność Craigmillar wystrzeliła dzięki branży filmowej. Surowy, autentyczny wygląd ruin sprawia, że filmowcy rzadko muszą korzystać tu z efektów specjalnych.

• **Outlander (Sezon 3):** Fani serialu rozpoznają w zamku Craigmillar filmowe **Więzienie Ardsmuir**. To tutaj Jamie Fraser był przetrzymywany po bitwie pod Culloden. Mroczne dziedzińce i ciasne cele idealnie oddały atmosferę szkockiego więzienia z XVIII wieku.

• **Król wyjęty spod prawa (Outlaw King):** W tej produkcji Netflixa o Robercie Bruce zamek posłużył jako tło dla wielu scen historycznych, podkreślając średniowieczny klimat opowieści.

• **Inne produkcje:** Zamek pojawił się także w filmie Maria, królowa Szkotów (2018) oraz w klasykach takich jak Polowanie na Czerwony Październik.

**Informacje praktyczne: Jak zwiedzać Zamek Craigmillar?**

Zamek znajduje się pod opieką **Historic Environment Scotland**. Jest otwarty dla zwiedzających przez cały rok, choć godziny otwarcia zmieniają się sezonowo.

• **Dojazd:** Z centrum Edynburga najłatwiej dojechać autobusami miejskimi (linie 14, 30, 33). Podróż zajmuje około 20-30 minut.

• **Bilety:** Warto zarezerwować bilet online na oficjalnej stronie (często jest nieco taniej niż w kasie). Posiadacze karty Explorer Pass wchodzą bezpłatnie.

• **Czas zwiedzania:** Zarezerwuj sobie około 1,5 do 2 godzin. Zamek jest pełen wąskich schodów i zakamarków, które warto eksplorować bez pośpiechu.

• **Wskazówka:** Załóż wygodne obuwie! Schody są strome i wyślizgane przez wieki użytkowania, a nawierzchnia dziedzińca bywa nierówna.

**Dlaczego warto odwiedzić Zamek Craigmillar?**

W cieniu potężnego zamku na skale w centrum miasta, Craigmillar pozostaje miejscem spokojniejszym, bardziej intymnym i przesiąkniętym prawdziwą historią. To tutaj możesz dotknąć murów, w których decydowały się losy szkockiej korony, i przejść się tymi samymi korytarzami, którymi niegdyś kroczyła Maria Stuart.

Bez względu na to, czy jesteś fanem Outlandera, miłośnikiem historii, czy po prostu szukasz najlepszego punktu widokowego w Edynburgu – Zamek Craigmillar Cię nie rozczaruje. To miejsce, gdzie czas się zatrzymał, a echa przeszłości wciąż odbijają się od grubych, kamiennych murów.

![Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar19.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar18.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar17-1.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar16.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar15.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar14.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar13.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar12.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar11.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar9.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar8.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar7.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar4.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar3.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar2.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar10.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar5-1.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar1.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2020/09/zamki-szkocji-craigmillar6.jpg)

Zamki Szkocji-Zamek Craigmillar

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2026/03/craigmillar-castle-1-4.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2026/03/craigmillar-castle-1-9.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2026/03/craigmillar-castle-1-3.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2026/03/craigmillar-castle-1-6.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2026/03/craigmillar-castle-1-10.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2026/03/craigmillar-castle-1-5.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2026/03/craigmillar-castle-1-2.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2026/03/craigmillar-castle-1-7.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2026/03/craigmillar-castle-1-8.jpg)

Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2026/03/craigmillar-castle-1-13.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2026/03/craigmillar-castle-1-11.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2026/03/craigmillar-castle-1-12.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2026/03/craigmillar-castle-1.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2026/03/craigmillar-castle-1-14.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2026/03/craigmillar-castle-1-16.jpg)

![](https://www.dgrom.pl/content/images/2026/03/craigmillar-castle-1-15.jpg)

Zamek Craigmillar w Edynburgu – średniowieczna warownia